Vervangen van de aandrijfriem (Poly-V belt) op je motor
Een piepend geluid dat overgaat in een gierend gejank, een motor die niet meer op toeren komt, of een complete aandrijving die het begeeft net boven de boomgrens: elke paramotor piloot kent die koude vrees. Je aandrijfriem is je levenslijn.
Zonder draaien je propeller en ben je je motor kwijt. De meeste storingen zijn te voorkomen door simpele slijtage.
Die aandrijfriem, de Poly-V belt, is een slijtend onderdeel dat je regelmatig moet checken en op tijd moet vervangen. Je hoeft geen monteur te zijn om dit te doen. Met een beetje basisgereedschap en een half uurtje tijd draai je je eigen boel weer veilig en strak.
Wat is die riem precies?
De aandrijfriem in je paramotor is een elastische band van rubber met aan de binnenzijde V-vormige ribbels. Die ribbels noemen ze een Poly-V profiel.
Het is hetzelfde principe als een V-snaar bij een auto of een wasmachine, maar dan specifiek gemaakt voor de hoge toeren en de krachten in een paramotor motor.
Die ribbels zorgen voor grip op de poelies (de ronde schijven waar de riem omheen loopt). Je hebt bijna geen spanning nodig om kracht over te brengen. De riem loopt van de krukas (de draaiende as van de motor) naar de poelie op de reductie.
De reductie verlaagt het toerental en geeft de propeller zijn kracht. De riem is de schakel. Als die breekt, stopt alles direct.
Waarom is vervangen zo belangrijk?
Een paramotor riem loopt constant op hoge temperatuur en onder enorme spanning. De koude start bij vertrek zorgt voor een schok, het gas geven trekt hem strak, en tijdens het vliegen zit hij constant onder spanning. Slijtage is onvermijdelijk. Je ziet het niet altijd met het blote oog.
De bovenkant kan er nog perfect uitzien, terwijl de binnenkant van de ribbels al is uitgehard of gescheurd.
Een versleten riem kan op elk moment knappen. De gevolgen zijn vaak dramatisch: je propeller vliegt er af, de motor blokkeert, of de riem draait zich op en blokkeert de koeling.
Een nieuwe riem kost tussen de €15 en €30. Een gemotoriseerde vlucht met een gebroken riem kan je veel meer kosten. Checken en vervangen is cheap insurance.
De kern van de zaak: inspectie en vervanging
Hoe weet je wanneer het zover is? Er zijn een paar duidelijke signalen.
Ten eerste: visuele slijtage. Draai de propeller met de hand (motor uit!) en kijk naar de riem.
Zie je haarscheurtjes in de ribbels? Zitten er glanzende plekken op die ribbels? Dat zijn tekenen dat de riem te heet is geworden of uitgedroogd is. Een andere test is de spanning.
Druk met je duim stevig op de riem tussen de twee poelies.
De riem mag maximaal 5 tot 10 millimeter doorzakken. Zakker hij verder door? Dan is hij te slap.
Te slappe riemen slippen, worden heet en slijten extreem snel. Wisselen doe je zo.
Zorg dat de motor koud is. Je hebt maar een paar dingen nodig: een passende steeksleutel of ringsleutel (vaak 10mm of 13mm), een momentsleutel is fijn maar niet perse nodig, en een nieuwe riem.
- Zet de moer van de spanner los. Druk de spanrol naar beneden of naar binnen (afhankelijk van je model). De riem wordt nu slap.
- Haal de oude riem van de poelies. Check meteen of de groeven in de poelies schoon zijn. Vervuiling geeft slip.
- Draai de nieuwe riem er om. Let op dat de ribbels in de groeven van de poelies vallen. De riem mag niet gedraaid zitten.
- Span de riem weer aan door de spanrol terug te duwen en de moer vast te draaien.
De meeste paramotoren hebben een spanner die je kunt verstellen. Zoek de bout die de spanrol (het kleine wieltje dat de riem op spanning houdt) vastzet. Je hoeft de motor niet te demonteren.
Check de spanning nog een keer. De riem moet strak genoeg zijn om geen slip te produceren, maar niet zo strak dat je de motor moeilijk kunt rond draaien.
Een goede test is de "draai-test": met de hand de motor een stukje rond draaien.
Dit moet soepel gaan. Voel je weerstand of hoor je kraken? Controleer dan nog even de spanning.
Welke riem en wat kost het?
Niet elke riem past op elke motor. Paramotoren gebruiken specifieke maten.
De meest voorkomende maat voor de populaire Top 80 motor is de 6PK 865.
'6PK' staat voor het aantal ribbels (6) en '865' voor de lengte in millimeters. Een andere veelgebruikte riem voor de Top 80 is de 6PK 888 (iets langer voor de versies met een andere reductie). Voor de Vortex 2 of 3 zit er vaak een 6PK 882 of 6PK 900 in.
Koop nooit zomaar een goedkope universele riem bij de bouwmarkt. Die zijn niet gemaakt voor de hoge toeren en de specifieke hoeken van paramotor poelies. Ze breken sneller. Ga voor A-merk kwaliteit. Let op: een riem vervangen kost je dus amper €25.
- Goede kwaliteit (Continental, Gates): Deze riemen zijn de gouden standaard. Ze kosten tussen de €20 en €30. Ze gaan vaak 50 tot 100 vlieguren mee, afhankelijk van je gebruik.
- Paramotor-specifieke merken (bijv. vanuit de shop van je leverancier): Deze zijn vaak getuned op jouw specifieke motor. Kosten rond de €25.
- Goedkope alternatieven (€10 - €15): Vaak Aziatische kwaliteit. Ze kunnen prima zijn, maar verwacht geen wonderen. Slijten sneller en zijn gevoeliger voor hitte.
Als je hem zelf koopt en zelf zet, ben je goedkoper uit dan wanneer je naar een monteur moet.
En je leert je eigen spullen kennen.
Praktische tips van de vliegende monteur
Ervaring leert. Hier een paar concrete dingen die het leven makkelijker maken en je vlucht veiliger.
- Smeer de riem nooit in. Vet of olie op de riem betekent dat hij gaat slippen en doorbrandt. Hou het schoon.
- Check de poelies. Als je de riem er af hebt, kijk dan goed naar de randen van de poelies. Zitten er bramen of oneffenheden? Die kunnen de riem als een mesje doorsnijden. Schuur ze glad met fijn schuurpapier als dat nodig is.
- Draag je riemreserve. Koop een reserve riem. Vouw hem netjes op en stop hem in je tas. Het overkomt je maar één keer dat je staat te kijken naar een gebroken riem op een veldje ver van huis zonder reserve. Weeg bijna niets, kost bijna niets.
- De 20-uur check. Zet in je agenda: na 20 tot 25 vlieguren even de boel controleren. En na elke harde landing of een vlucht in extreem stoffige omstandigheden.
- Wissel van kant? Sommige rijders draaien de riem na een tijdje om (dus de kant die nu boven zit, gaat onder zitten). De theorie is dat je zo de slijtage verdeelt. De praktijk leert dat dit vaak weinig uitmaakt als de riem al verhard is. Nieuw is nieuw, versleten is versleten.
Een goede aandrijfriem houdt je motor lopen en jou veilig boven de grond.
Neem de tijd om hem te checken. Het is de moeite waard. Veel plezier en safe skies!