Het belang van een pre-flight checklist: Sla nooit een stap over

Een motor die opstart en meteen stilvalt op 50 meter hoogte. Een bevestigingspunt dat loslaat tijdens de start.

Een lege tank na twintig minuten. Het zijn de nachtmerries van elke paramotor piloot, en ze ontstaan allemaal door hetzelfde simpele ding: een overgeslagen stap in de voorbereiding. Een pre-flight checklist is geen bureaucratische rompslomp.

Het is jouw persoonlijke veiligheidsnet. Het is het verschil tussen een zorgeloze vlucht en een onnodig avontuur dat je liever niet wilt beleven.

Voordat je ook maar één meter stapt, zorgen we dat alles klopt. Jij en ik, we gaan even langs elk onderdeel. Geen haast, geen gemijmer. Just the facts.

Wat je nodig hebt voordat je begint

Voordat je de motor uit de auto tilt, is het zaak dat je spullen op orde zijn. Een goede voorbereiding voorkomt een hoop gestress op het veld. Zorg dat je het volgende bij de hand hebt, zodat je niet halverwege staat te zoeken.

• Je papieren: Vliegbrevet, ID, en je verzekering. Stop ze in een waterdicht tasje. Handig voor als de douane langskomt, maar vooral voor je eigen gemoedsrust.
• De officiële checklist: Die van jouw motor en parachute. Geprint of op je telefoon. Zorg dat je hem kunt lezen, zelfs als de zon fel schijnt.
• Je meetlat en weegschaal: Een simpele keukenweegschaal (tot 150 kg) en een rolmaat. Onmisbaar voor de juiste balans.
• Tooltje: Een multitool met een paar inbussleutels en een tang. Meestal is alles al goed vastgedraaid, maar voor een loszittende bout is er altijd tijd.
• Drinken: Een fles water. Vliegen is vermoeiend, en uitdroging leidt tot domme fouten.

En tot slot: een leeg veld. Zorg dat je minimaal 50 meter afstand houdt van andere vliegers, toeschouwers en obstakels.

Je hebt ruimte nodig, vooral bij een noodlanding.

Stap 1: De motor en propeller (de krachtbron)

We beginnen bij de motor. Dit is het hart van je vlucht.

Je wilt geen onverwachte stiltes boven de grond. Controleer eerst het oliepeil.

De meeste paramotors (zoals de Moster 185 of de Vittorazi Atom 80) hebben een bakje van ongeveer 1,2 liter olie nodig. Haal de peilstok eruit, veeg hem schoon, en doe hem er weer in. Zie je een volle streep? Top. Zie je niets? Direct bijvullen.

Rijden met te weinig olie betekent motorstopping en een rekening van €2000,- of meer. Check de brandstof.

Hoeveel liter heb je? En is het de juiste mix? De meeste motoren lopen op een mengsel van 2% tot 4% olie in benzine. Bij een Moster is dat ongeveer 1 liter olie op 40 liter benzine.

Gooi je per ongeluk pure benzine erin? Stop direct. De krukaskeringen drogen uit en je motor loopt vast.

Weeg je tank leeg en vol om zeker te weten dat je weegschaal klopt. Een volle tank (4 liter) weegt ongeveer 3,5 kg. Dat telt flink mee in je totaalgewicht.

Kijk naar de propeller. Elke blad moet stevig vastzitten.

Probeer ze met een rustige hand te bewegen. Ze mogen geen speling hebben. Check de boutjes: als je met je vingertoppen kunt voelen dat er eentje losser zit dan de ander, draai ze dan vast.

Een propeller die losschiet tijdens de vlucht is catastrofaal. Kijk ook naar beschadigingen.

Een deukje van 2 millimeter is oké, maar een barst van 5 centimeter betekent: nieuwe propeller (€150,-).

Als laatste controleer je de bevestiging van de motor aan het frame. De 4 of 6 bouten die de motor vastzetten moeten strak zijn. Gebruik je handkracht. Ze mogen niet verdraaien. Een motor die wiebelt, zorgt voor een onstabiele vlucht en een verhoogde kans op frame-breuk.

Stap 2: Het frame en harnas (je cockpit)

De motor draait, maar hoe zit het met het frame? Dit is de schaal waar alles op zit. Ga achter je paramotor staan.

Trek stevig aan elke stang. Voel je beweging? Er zit een boutje los.

Gebruik je multitool om hem vast te draaien. Let extra op de verbindingen bij de schouderbanden en de heupband.

Dit zijn de dragende delen. Je harnas is je stoel. Controleer de sluitingen van de schouderbanden en de heupgordel.

De meeste harnassen (zoals die van Dudek of Gin) hebben een 'Quick Release' (QR).

Zorg dat je hem makkelijk kunt openen en sluiten. Oefen dit eens. Het moet soepel gaan, zonder dat je kracht hoeft te zetten. Een QR die blokkeert is levensgevaarlijk bij een noodlanding. Check de zitting.

Zitten de steunen voor je benen goed vast? Zit er geen scheur in het nylon van de zitmat?

Een gat van 1 cm is prima, maar een scheur van 10 cm betekent dat je erdoorheen kunt zakken.

De kosten voor een nieuw harnas lopen op tot €600,-. Tot slot: waar zit je noodparachute? Zorg dat deze op de juiste plek zit (meestal op de rug of aan de zijkant) en dat je de activering gemakkelijk kunt bereiken.

Oefen de beweging zonder de parachute daadwerkelijk te openen. Je moet het kunnen doen zonder na te denken.

Stap 3: De vleugel (de lift)

Je vleugel is je vleugel. Zonder hem ben je gewoon een zwaar pak met een lawaaiige motor.

Wees hier extreem kritisch. Pak de neus van de vleugel. Trek deze omhoog. De lijnen moeten strak staan en in de juiste volgorde zitten. Geen knopen of slijtageplekken.

Slijtage herken je aan glimmende plekken op de lijn; dat is het moment om ze te vervangen (kosten: €50,- per set). Controleer het doek.

Zit er een gat in? Een gat kleiner dan 1 cm kun je plakken met een paramotor-reparatiesetje (€15,-). Groter?

Dan moet je hem langs de reparateur. Kijk naar de leading edge (de voorkant). Zitten de steunstokken goed vast in de pockets?

Ze mogen niet wiebelen. Een uitgeschoten steunstok tijdens de vlucht zorgt voor een onmiddellijk crashen van de vleugel.

Check de trimmers. Schuif ze heen en weer. Ze moeten soepel lopen en op hun plek blijven zitten.

De trimmers bepalen hoe snel je vliegt. Als ze vastzitten, kun je niet goed stijgen of dalen.

Tot slot: de risers (de banden die je aan het harnas klikt). De kleuren moeten kloppen (meestal rood links, blauw rechts).

De sluitingen (karabiners) moeten soepel draaien en goed vastklikken. Een karabiner die niet goed dichtgaat, is een garantie voor een ongeval.

Stap 4: De startfase (de grootste valkuil)

Alles is gecheckt. Je staat op het veld. De adrenaline stroomt.

Dit is het moment om kalm te blijven. Voordat je de motor start, doe je een 'Body Check'. Dit duurt 30 seconden en voorkomt 90% van alle startongelukken. Een veelgemaakte fout is het te vroeg rennen.

1. De wind check: Kijk naar de windmeter (als je die hebt) of naar de bomen. Start NOOIT in windkracht boven 4 Beaufort (ongeveer 20-25 km/uur). Start altijd pal in de wind.
2. De lijnen check: Gooi de vleugel op. Zitten alle lijnen los? Hangt er eentje om een hekje of een boom? Loop het lijnenpak na. Zorg dat er niets vastzit.
3. De karabiners: Klik ze dicht. Klik ze twee keer. De 'safety' moet om. Een open karabiner is de meest gemaakte fout door beginnende piloten.
4. De startpositie: Ga staan met je rug naar de wind. De vleugel ligt voor je. De motor draait. Trek de lijnen in. Voel de vleugel 'staan'. Pas als je voelt dat de vleugel je omhoog wil trekken, ren je. Niet eerder.

Je rent dan eigenlijk je vleugel om zeep. De vleugel krijgt geen kans om op te bouwen. Neem de tijd.

Als de vleugel na 5 seconden niet stabiel boven je hoofd hangt, stop.

Haal de motor uit de kracht en begin opnieuw. Er is geen prijs voor de snelste start.

Stap 5: De verificatie-checklist (de laatste loodjes)

Je staat op het punt de lucht in te gaan. De motor draait, de vleugel hangt boven je.

Doe nog één laatste visuele scan. Dit is je 'Go/No-Go' moment. Loop de volgende punten intern na.

Als je ergens twijfelt, stap dan uit de startpositie en fix het.

• Motor: Loopt die stabiel? Geen rare geluiden? Geen rook? (Behalve een beetje damp bij koud weer).
• Brandstof: Kraan open? En zit de dop er goed op?
• Vleugel: Hangt die symmetrisch? Zien beide kanten er hetzelfde uit?
• Lijnen: Zitten ze allemaal in de goede volgorde?
• Body: Zit mijn harnas goed? Voelt het stevig?
• Omgeving: Is er nu opeens iemand op het veld gekomen? Is de wind gedraaid?

Als je overal 'ja' op hebt gezegd, dan is het tijd. Je bent er klaar voor. Je hebt de checklist gevolgd, je hebt geen stap overgeslagen. Je kunt nu met een gerust hart opstijgen.

Onthoud: de checklist is er niet om je tegen te houden. Hij is er om je te beschermen.

Dus sla hem nooit over. Niet vandaag, niet morgen, nooit.